Mùa hè đến mang theo nắng nóng, mồ hôi và… cả những bệnh ngoài da đặc trưng của mùa hè – hăm tã và rôm sảy. Đây là hai tình trạng da rất phổ biến ở trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ, khiến không ít cha mẹ lo lắng khi thấy làn da con mẩn đỏ, ngứa ngáy, khó chịu. Vậy làm sao để nhận biết, chăm sóc đúng cách và phòng ngừa hiệu quả hăm tã và rôm sảy cho bé yêu trong những tháng hè oi bức? Bài viết này của Hana HP Group sẽ giúp bạn giải đáp chi tiết.
Phân biệt hăm tã và rôm sảy – Đừng nhầm lẫn vì “đều là mẩn đỏ”
Nhiều cha mẹ thường nhầm lẫn giữa hăm tã và rôm sảy vì cả hai đều khiến da bé mẩn đỏ, nổi sần, ngứa ngáy. Tuy nhiên, nếu để ý kỹ, hai tình trạng này có những điểm khác biệt rõ ràng và việc nhận biết đúng sẽ giúp chăm sóc bé hiệu quả hơn rất nhiều.
Điểm giống nhau là cả hai đều bắt đầu với vùng da ửng hồng, sau đó đậm màu dần, có thể phát triển thành mụn nước, mụn rộp hoặc lở loét nếu không xử lý đúng cách. Bé sẽ có biểu hiện ngứa, khó chịu, hay gãi, quấy khóc khi chạm vào vùng tổn thương.
Tuy nhiên, cha mẹ có thể phân biệt hai tình trạng này dựa vào các biểu hiện như:
- Hăm tã chỉ xuất hiện ở vùng mặc tã như mông, bẹn, cơ quan sinh dục. Da ở đây thường ẩm, nóng, các vết đỏ thường nằm dưới bề mặt da, không sần sùi. Bé có thể đau rát mỗi khi đi vệ sinh hoặc thay bỉm.
- Rôm sảy thường xuất hiện ở vùng có nhiều tuyến mồ hôi như cổ, lưng, trán, ngực, thậm chí cả mặt. Rôm là những mụn li ti, da thường khô, bé sẽ gãi nhiều hơn vì ngứa.
Vì sao bé dễ bị cả hăm tã và rôm sảy cùng lúc?
Do nguyên nhân gây ra 2 bệnh này giống hoặc có liên quan đến nhau. Trước hết, da trẻ sơ sinh cực kỳ nhạy cảm, mỏng hơn nhiều so với người lớn, lại chưa có hàng rào bảo vệ da hoàn thiện. Đây là điều kiện lý tưởng để các yếu tố như ẩm ướt, nhiệt độ cao, vi khuẩn, nấm… dễ dàng tấn công da bé.
Với hăm tã, thủ phạm chủ yếu là độ ẩm cao ở vùng mặc tã. Khi bé đi tiểu hoặc đi ngoài, nếu không vệ sinh sạch sẽ hoặc thay tã kịp thời, nước tiểu sẽ phân hủy tạo ra amoniac gây kích ứng da, tạo điều kiện cho vi khuẩn và nấm phát triển.
Thêm vào đó, ma sát từ tã chật, chất liệu kém, hoặc các sản phẩm chứa hương liệu, chất tẩy trắng… cũng có thể khiến da bé đỏ rát, viêm tấy.
Trong khi đó, rôm sảy lại đến từ tình trạng bít tắc tuyến mồ hôi. Hệ bài tiết của bé chưa hoàn thiện, mồ hôi tiết ra nhưng không thoát được, bị tắc lại dưới da tạo thành các mảng sần hoặc mụn nước.
Trẻ lại thường mặc nhiều lớp quần áo hoặc dùng tã thấm hút kém, khiến tình trạng bí bách càng nghiêm trọng. Thời tiết nắng nóng hay bé bị “nóng trong” càng khiến mồ hôi tiết nhiều hơn, dẫn đến rôm sảy lan rộng.
Điều đáng nói là hai tình trạng này có thể “dẫn dụ” lẫn nhau. Bé bị hăm tã, da vùng mông, bẹn vốn đã tổn thương lại thêm mồ hôi tích tụ, nhiệt độ cao thì rất dễ bị rôm theo.
Ngược lại, khi bé bị rôm ở vùng da mặc tã, vùng da khô, ngứa sẽ càng dễ bị tổn thương nếu tã không thông thoáng, từ đó chuyển sang hăm.
Cách chăm sóc làn da bé khỏi hăm tã và rôm sảy
Làn da mỏng manh của trẻ sơ sinh rất dễ tổn thương nếu không được chăm sóc đúng cách, đặc biệt là trong những ngày nóng nực, khi hăm tã và rôm sảy đồng loạt xuất hiện trên da bé.
Để giữ cho da bé luôn khỏe mạnh, cha mẹ cần kết hợp các biện pháp chăm sóc từ trong ra ngoài, từ phòng ngừa đến xử lý nhẹ nhàng khi bé đã gặp phải hai tình trạng này.
Chăm sóc khi bé bị hăm tã
Trước hết, vệ sinh vùng mặc tã sạch sẽ mỗi lần thay tã là bước tối quan trọng. Mẹ có thể rửa nhẹ bằng nước ấm hoặc dùng các loại nước tắm thảo dược từ khổ qua, sài đất, lá kinh giới… có tác dụng làm sạch dịu nhẹ và sát khuẩn nhẹ nhàng.
Luôn giữ cho vùng da mặc tã khô ráo, thay tã thường xuyên, đặc biệt là sau mỗi lần bé đi tiêu. Nên chọn tã vừa vặn, chất liệu mềm mại, không chứa hương liệu hoặc chất tẩy mạnh để tránh làm da bé bị kích ứng thêm.
Nếu vùng da đã có dấu hiệu hăm đỏ, mẹ nên dùng ngay kem chống hăm lành tính, an toàn cho trẻ sơ sinh. Trong trường hợp nặng (mụn mủ, lở loét, đau rát khi đi vệ sinh), mẹ cần đưa bé đi khám để được chỉ định thuốc bôi chống viêm, kháng nấm hoặc kháng sinh phù hợp.
Chăm sóc khi bé bị rôm sảy
Với rôm sảy, cha mẹ cần tập trung giữ cho da bé mát mẻ và khô ráo. Hãy cho bé mặc quần áo mỏng, thoáng, chất liệu cotton co giãn tốt, thậm chí để bé ở trần khi có thể. Phòng ngủ của bé nên được giữ ở mức 28°C, độ ẩm cân bằng, không quá khô.
Ngoài ra, mẹ có thể tắm cho bé bằng nước mát hoặc nước lá thảo dược, giúp làm sạch lỗ chân lông, giảm tắc nghẽn tuyến mồ hôi. Tăng cường cho bé uống nước, bú sữa thường xuyên và ưu tiên thực phẩm mát như rau xanh, củ quả.
Nếu bé quá ngứa, khó chịu, cha mẹ nên tham khảo ý kiến của bác sĩ để chọn loại thuốc bôi phù hợp, giúp làm dịu da, giảm ngứa và ngăn rôm lan rộng.
Hăm tã và rôm sảy có nên đưa trẻ đi khám không?
Hăm tã và rôm sảy là những vấn đề da liễu thường gặp ở trẻ nhỏ, đặc biệt là trong mùa hè nóng bức. Tin vui là đa phần các trường hợp đều có thể tự khỏi nếu cha mẹ biết cách chăm sóc đúng như giữ da bé khô ráo, sạch sẽ, sử dụng kem dưỡng phù hợp, cho bé mặc đồ thoáng mát… Tuy nhiên, cũng có những trường hợp đặc biệt cần đưa trẻ đi khám để tránh biến chứng nguy hiểm.
Khi nào cần đưa trẻ đi khám vì hăm tã?
Nếu bạn đã thực hiện các biện pháp chăm sóc tại nhà như thay tã thường xuyên, dùng kem chống hăm và giữ vùng da luôn khô thoáng trong 2 – 3 ngày, nhưng tình trạng không cải thiện hoặc có dấu hiệu nặng hơn, thì nên đưa bé đi gặp bác sĩ.
Một số dấu hiệu cần lưu ý:
- Hăm lan rộng ra khỏi vùng mặc tã (lan lên bụng, đùi, lưng…)
- Da tấy đỏ, sưng nóng, có mùi hôi
- Xuất hiện mụn mủ, bóng nước lớn, chảy dịch hoặc máu
- Vết hăm có viền rõ, nổi gồ lên, có thể là dấu hiệu nhiễm nấm Candida
- Bé sốt, quấy khóc nhiều, bỏ bú, ngủ kém, có biểu hiện toàn thân
- Hăm tái phát thường xuyên, không kiểm soát được dù đã đổi tã, thay sữa tắm…
Khi nào cần đưa trẻ đi khám vì rôm sảy?
Rôm sảy thường lành tính và sẽ giảm dần nếu cha mẹ chăm sóc tốt. Nhưng nếu sau 3 – 5 ngày mà tình trạng không thuyên giảm hoặc lan rộng nhanh, mẹ cần đưa bé đi kiểm tra.
Những dấu hiệu cảnh báo:
- Rôm sảy lan toàn thân, dày đặc ở nhiều vùng
- Mụn mủ, bóng nước lớn, da đau rát, tróc loét hoặc có mùi lạ
- Bé có biểu hiện toàn thân: sốt >38°C, ớn lạnh, nổi hạch
- Bé gãi liên tục, trầy xước da, có nguy cơ nhiễm trùng
Cách phòng ngừa hiệu quả “combo” hăm – rôm cho mùa hè
Làm sao để phòng ngừa hiệu quả hăm tã và rôm sảy vào mùa hè? Câu trả lời nằm ở việc chăm sóc da bé đúng cách, chủ động và đều đặn mỗi ngày.
Thay tã thường xuyên, không cho da “ngâm nước”
Nguyên tắc số một để phòng hăm tã là giữ cho vùng mặc tã luôn khô ráo, sạch sẽ. Cha mẹ cần thay tã ngay khi bé đi tiểu hoặc đi ngoài, đều đặn mỗi 2 – 3 giờ, hoặc thường xuyên hơn với trẻ sơ sinh.
Đừng đợi đến khi tã nặng trĩu mới thay, vì lúc đó da bé đã phải tiếp xúc với độ ẩm và chất bẩn quá lâu, nguy cơ hăm sẽ tăng gấp bội.
Vệ sinh vùng mặc tã đúng cách
Mỗi lần thay tã, hãy vệ sinh vùng mông, bẹn, bộ phận sinh dục bằng nước ấm và khăn mềm hoặc bông gòn. Tránh dùng khăn ướt chứa cồn, hương liệu hoặc chất tẩy mạnh vì có thể gây kích ứng da.
Sau khi làm sạch, hãy thấm khô da nhẹ nhàng, không chà xát mạnh, rồi để bé không mặc quần áo trong vài phút cho vùng da thoáng khí hoàn toàn.
Dưỡng da chủ động bằng kem chống hăm
Ngay cả khi da bé chưa bị đỏ, mẹ cũng nên chủ động bôi một lớp mỏng kem chống hăm chứa oxit kẽm hoặc lanolin sau mỗi lần thay tã.
Lớp kem này giúp tạo hàng rào bảo vệ, ngăn da tiếp xúc trực tiếp với chất bẩn và độ ẩm. Lưu ý chọn sản phẩm an toàn, không chứa hương liệu, paraben hay cồn để tránh gây kích ứng thêm.
Chọn tã thông thoáng, vừa vặn
Tã quá chật dễ làm da bí bách, cọ xát gây tổn thương, trong khi tã quá rộng lại dễ rò rỉ, tạo môi trường ẩm ướt. Hãy chọn loại tã thấm hút tốt, mềm mại, vừa vặn với cân nặng của bé và không chứa các hóa chất tạo mùi hay chất làm trắng quá mạnh.
Làm mát cơ thể và giữ da bé luôn thoáng
- Cho bé mặc quần áo cotton thoáng mát, thấm hút tốt, tránh đồ quá dày hoặc chất liệu nylon.
- Duy trì nhiệt độ phòng trong khoảng 26 – 28 độ C, có thể dùng quạt hoặc điều hòa nhưng tránh gió thổi trực tiếp vào người bé.
- Tránh đưa bé ra ngoài vào khoảng thời gian nắng gắt (từ 10h – 16h), nếu cần ra ngoài nên che chắn kỹ và giữ thời gian ngắn nhất có thể.
Tắm rửa và lau mồ hôi đúng cách
Tắm cho bé mỗi ngày bằng nước mát hoặc nước ấm nhẹ pha sữa tắm không mùi, không xà phòng. Sau khi tắm, thấm khô kỹ toàn thân, nhất là ở các vùng kẽ như cổ, nách, bẹn – nơi dễ tích tụ mồ hôi gây rôm sảy.
Trong ngày, nếu bé ra nhiều mồ hôi, nên lau người thường xuyên bằng khăn mềm để tránh mồ hôi đọng lại gây bít lỗ chân lông.
Không lạm dụng phấn rôm
Dù nhiều người vẫn xem phấn rôm là “vũ khí” chống hăm – rôm, nhưng thực tế, phấn rôm có thể gây bít tắc lỗ chân lông, khiến tình trạng rôm sảy nặng hơn. Nếu dùng, chỉ nên dùng lượng rất nhỏ ở vùng không bị rôm, nhưng tốt hơn hết là tránh hoặc hạn chế tối đa.
Uống đủ nước
Trẻ sơ sinh bú mẹ hoàn toàn đã đủ nước, nhưng nếu bé đã ăn dặm, hãy cho bé uống thêm nước lọc hoặc nước trái cây pha loãng để giúp cơ thể thải nhiệt, điều hòa thân nhiệt. Uống đủ nước còn giúp phân bé mềm hơn, hạn chế hăm do tiêu chảy hoặc phân kích ứng da.
Giữ môi trường sống sạch và mát mẻ
Không gian sống cũng góp phần quyết định làn da bé có được bảo vệ hay không. Hãy giữ nhà cửa sạch sẽ, tránh bụi bẩn và nấm mốc, thường xuyên giặt chăn màn, quần áo của bé bằng nước giặt dịu nhẹ, không mùi. Điều này giúp hạn chế vi khuẩn, nấm và các yếu tố gây kích ứng da tích tụ quanh bé.
Có nên dùng phấn rôm cho vùng mông bé?
Việc dùng phấn rôm cho vùng mông của bé hiện nay đang gây nhiều tranh cãi. Theo khuyến cáo từ các chuyên gia y tế, nhìn chung nên hạn chế hoặc tránh sử dụng, đặc biệt là các loại phấn chứa bột talc vì có thể gây kích ứng da hoặc ảnh hưởng đến đường hô hấp của trẻ nếu hít phải.
Trong trường hợp cha mẹ vẫn muốn sử dụng, cần lưu ý không rắc phấn trực tiếp lên da bé. Thay vào đó, nên rắc phấn ra tay, rồi xoa nhẹ lên vùng mông, tránh tình trạng lớp phấn dày mỏng không đều. Tuyệt đối không bôi vào bộ phận sinh dục, nhất là với bé gái, không để phấn lan vào vùng âm hộ hay bụng dưới.
Không sử dụng phấn khi đang bật quạt hoặc ngồi gần cửa sổ, vì phấn có thể bay vào mũi bé và gây viêm phổi. Ngoài ra, không nên dùng quá nhiều phấn ở các vùng có ngấn như cổ, nách, bẹn vì khi kết hợp với mồ hôi có thể gây kích ứng.
Nếu thấy da bé bị mẩn đỏ, ngứa hoặc sưng, cần ngưng ngay việc sử dụng. Và đừng quên, để xa tầm tay bé, tránh để bé nghịch và hít phải bột phấn.
Bé đang bị rôm có nên bôi kem chống hăm không?
Khi bé đang bị rôm sảy, cha mẹ không nên tự ý bôi kem chống hăm, trừ khi đó là loại kem đa năng đã được ghi rõ là phù hợp cho cả rôm sảy và hăm tã, hoặc được chỉ định bởi bác sĩ.
Bôi nhầm loại kem có thể làm bít tắc lỗ chân lông, khiến tình trạng rôm sảy nghiêm trọng hơn. Thay vào đó, hãy ưu tiên giữ da bé khô thoáng, làm mát cơ thể và vệ sinh nhẹ nhàng để rôm sảy tự cải thiện trước khi cân nhắc dùng sản phẩm hỗ trợ.
Chăm sóc và bảo vệ làn da bé trong mùa hè không hề đơn giản, nhưng hoàn toàn có thể làm tốt nếu cha mẹ hiểu rõ cách phòng ngừa và xử lý hăm tã và rôm sảy đúng cách. Từ việc thay tã đúng giờ, chọn sản phẩm phù hợp cho đến giữ bé luôn mát mẻ, từng chi tiết nhỏ đều giúp giảm thiểu nguy cơ gây kích ứng da. Hãy kiên nhẫn, chủ động và lắng nghe làn da con mỗi ngày, cha mẹ nhé!
Tin liên quan:
