Làn da của trẻ sơ sinh mỏng manh như cánh hoa và rất dễ bị tổn thương. Trong những năm đầu đời, không ít bố mẹ phải đối mặt với tình trạng bé bị hăm tã: da đỏ, rát, bé khó chịu, thậm chí quấy khóc mỗi lần thay tã. Nghe thì đơn giản, nhưng nếu không xử lý và chăm sóc đúng cách, hăm tã có thể kéo dài và ảnh hưởng đến sức khỏe của bé. Vậy mẹ nên làm gì? Hãy tìm hiểu câu trả lời trong bài viết dưới đây cùng Hana HP Group nhé!
Dấu hiệu bé bị hăm tã mẹ không nên bỏ qua
Hăm tã không chỉ là vài nốt đỏ thông thường. Nếu mẹ để ý kỹ, bé bị hăm tã sẽ có những dấu hiệu khá rõ ràng từ sớm. Nhận biết kịp thời giúp mẹ xử lý nhanh chóng, tránh để tình trạng trở nên nghiêm trọng hơn.
- Da ửng đỏ: Đây là dấu hiệu dễ nhận thấy nhất. Vùng da dưới tã, đặc biệt là ở mông, bẹn, bộ phận sinh dục và đùi non của bé sẽ xuất hiện các mảng đỏ hoặc hồng.
- Da sưng nhẹ: Vùng da bị hăm có thể sưng nhẹ hoặc hơi phù nề.
- Nổi mụn nhỏ, mụn nước hoặc vết loét: Trong trường hợp hăm tã nặng hơn, bạn có thể thấy các nốt mụn nhỏ li ti, mụn nước hoặc thậm chí là các vết loét, bong tróc da.
- Bé khó chịu, quấy khóc: Bé có thể trở nên cáu kỉnh, khó chịu hơn bình thường, đặc biệt là khi thay tã hoặc khi bạn chạm vào vùng da bị hăm.
- Bé gãi hoặc cố gắng chạm vào vùng da bị hăm: Khi ngứa ngáy, bé có thể gãi hoặc cố gắng chạm vào vùng da bị ảnh hưởng.
- Thay đổi thói quen ngủ: Do khó chịu, bé có thể ngủ không ngon giấc, thường xuyên thức giấc giữa đêm.
- Mùi hôi nhẹ: Đôi khi, vùng da bị hăm có thể có mùi hơi khó chịu do vi khuẩn phát triển.
Vì sao bé lại bị hăm tã?
Bé bỗng quấy khóc mỗi lần thay tã, da mông đỏ ửng, nổi mẩn? Rất có thể bé đang bị hăm tã. Nhưng nguyên nhân không chỉ vì “để tã quá lâu”, có nhiều yếu tố âm thầm gây hại mà cha mẹ cần biết để phòng tránh hiệu quả.
- Da bé bị kích ứng từ nước tiểu và phân: Đây là “thủ phạm” phổ biến nhất. Khi tã bị ướt hay bé đi tiêu mà mẹ chưa kịp thay, nước tiểu và phân sẽ tiếp xúc trực tiếp với làn da mỏng manh của bé. Đặc biệt, phân có tính axit cao – nhất là khi bé bị tiêu chảy hoặc bước vào giai đoạn ăn dặm – dễ làm tổn thương da và khiến bé bị hăm tã nhanh chóng.
- Để da bé bị ẩm quá lâu: Vùng da mặc tã vốn đã ấm. Khi cộng thêm nước tiểu, mồ hôi hoặc việc thay tã không kịp thời, độ ẩm tăng cao sẽ tạo điều kiện cho nấm (như Candida) và vi khuẩn sinh sôi. Hăm tã vì thế có thể biến thành nhiễm trùng nấm nếu không được xử lý sớm.
- Ma sát & cọ xát quá mức: Tã quá chật, quần áo bó hoặc lau chùi quá mạnh tay mỗi lần thay tã đều sẽ gây ảnh hưởng rất lớn đến làn da non nớt của bé. Một vết xước nhỏ cũng đủ để hăm tã phát triển mạnh.
- Dị ứng với sản phẩm chăm sóc da hoặc vệ sinh: Khăn ướt chứa cồn, tã giấy có hương liệu, kem chống hăm có thành phần không phù hợp,… đều có thể khiến da bé kích ứng. Ngay cả nước giặt còn sót trên tã vải cũng là một trong những nguyên nhân có thể gây hăm tã.
- Thay đổi chế độ ăn & dùng kháng sinh: Khi bắt đầu ăn dặm, thành phần phân thay đổi, khiến da dễ bị tổn thương hơn. Một số bé còn phản ứng với thức ăn mới hoặc kháng sinh (dùng trực tiếp hoặc gián tiếp qua sữa mẹ), gây tiêu chảy và khiến bé bị hăm tã nặng hơn.
Mẹo xử lý bé bị hăm tã tại nhà – Đơn giản, hiệu quả và an toàn
Bé bị hăm tã là tình trạng thường gặp và nếu xử lý đúng cách ngay từ đầu, mẹ có thể giúp bé dễ chịu nhanh chóng mà không cần dùng đến thuốc bôi hay kháng sinh. Dưới đây là những mẹo trị hăm tã tại nhà được nhiều mẹ áp dụng thành công, vừa tự nhiên, vừa an toàn.
Sữa mẹ
Sữa mẹ không chỉ là nguồn dinh dưỡng vàng cho bé mà còn chứa nhiều kháng thể tự nhiên giúp kháng khuẩn và làm dịu da. Khi bé bị hăm tã nhẹ, mẹ chỉ cần:
- Nhỏ vài giọt sữa mẹ lên vùng da bị hăm
- Để khô tự nhiên trong không khí
- Sau đó mới mặc tã mới cho bé
Cách này vừa đơn giản, vừa tiện lợi, mẹ không cần gì ngoài… chính mình.
Dầu dừa
Dầu dừa là “bảo bối” của nhiều mẹ bỉm hiện đại nhờ khả năng kháng nấm, kháng khuẩn và giữ ẩm cho da bé. Để dùng dầu dừa trị hăm tã:
- Rửa sạch và lau khô vùng da bị hăm
- Thoa một lớp mỏng nhẹ dầu dừa lên vùng da tổn thương
- Đợi vài phút cho dầu thẩm thấu rồi mới mặc tã
Giấm
Nước tiểu có tính kiềm, trong khi da bé rất nhạy cảm. Khi đó, giấm giúp trung hòa độ pH và hạn chế kích ứng da. Nếu mẹ dùng tã vải, hãy thử mẹo này:
- Ngâm tã vải vào dung dịch giấm pha loãng (nửa chén giấm vào nửa xô nước) sau khi giặt
- Hoặc pha 1 muỗng cà phê giấm trắng vào nước ấm, dùng để lau nhẹ vùng da bị hăm khi thay tã
Yến mạch
Yến mạch chứa protein và saponin, vừa giúp làm sạch da nhẹ nhàng, vừa bảo vệ hàng rào ẩm tự nhiên. Yến mạch rất phù hợp với những bé có làn da nhạy cảm. Cách làm:
- Cho 1 muỗng canh yến mạch khô vào chậu nước ấm
- Khuấy tan và ngâm bé trong 10 – 15 phút
- Sau đó tắm lại bằng nước sạch và lau khô kỹ vùng tã
Lá chè xanh
Nước chè xanh giúp làm sạch và làm dịu da rất tốt. Lá chè xanh từ lâu đã được dùng trong dân gian để rửa vết thương nhờ tính kháng khuẩn và giàu vitamin. Mẹ hãy:
- Đun sôi lá chè xanh với một ít muối
- Để nguội khoảng 35 – 38°C
- Dùng khăn mềm thấm nước chè xanh rửa vùng hăm cho bé mỗi ngày 2 lần
Lá trầu không
Lá trầu không là “cao thủ” sát khuẩn nhưng lại lành tính với bé nếu dùng đúng cách. Làm tương tự như lá chè xanh:
- Đun lá trầu với muối
- Đợi nguội, thấm khăn rửa nhẹ vùng hăm
- Không nên dùng trực tiếp bã trầu hoặc lau quá mạnh
Lưu ý: Nên thử trước trên vùng da nhỏ để kiểm tra phản ứng của bé.
Lá khế
Lá khế giúp giảm sưng, dịu viêm rất hiệu quả. Một số mẹ dùng nước lá khế để tắm vùng hăm cho bé khi tình trạng hăm tã nặng hơn. Quy trình:
- Lá khế rửa sạch, giã nát, đun cùng muối
- Lọc nước khi còn âm ấm
- Dùng khăn sạch rửa vùng hăm nhẹ nhàng, sau đó lau khô
Nha đam
Nha đam (lô hội) nổi tiếng với khả năng giảm viêm, làm dịu và dưỡng da. Cách làm:
- Cắt lát mỏng phần thịt nha đam
- Rửa sạch lớp nhựa vàng (có thể gây kích ứng)
- Thoa lên vùng da bị hăm, để khô tự nhiên trước khi mặc tã
Đảm bảo nha đam sạch, không hóa chất để an toàn cho bé.
Dành thời gian cho “mông trần therapy” – Bé yêu cũng cần thở cùng nắng
Nghe có vẻ hài hước, nhưng “mông trần therapy”, hay nói đơn giản là cho bé “ở trần” phần mông vài phút mỗi ngày, lại là một trong những cách cực kỳ hiệu quả để giảm và phòng ngừa hăm tã.
Bé bị hăm tã phần lớn là do vùng da mặc tã thường xuyên ẩm ướt, thiếu không khí, lại còn bị ma sát liên tục. Khi cho bé “thả rông” mông một chút, không khí lưu thông sẽ giúp da bé khô thoáng tự nhiên, giảm nguy cơ phát triển vi khuẩn, nấm men và giúp vết hăm nhanh lành hơn.
Không những thế, nếu kết hợp với một chút ánh nắng sáng sớm dịu nhẹ (trước 8h), bé còn được bổ sung vitamin D tự nhiên, rất tốt cho xương và hệ miễn dịch. Và một lợi ích không ngờ khác: nhiều bé rất thích được “tự do”, thoải mái, vui vẻ hẳn ra, đặc biệt vào những ngày nóng nực!
Mẹo nhỏ khi thực hiện “mông trần therapy”:
- Chọn thời điểm như sau khi tắm, thay tã hoặc khi bé đang chơi
- Đặt bé trên khăn thấm nước, thảm lót hoặc tấm chống thấm
- Giữ ấm phần thân trên nếu trời mát
Chỉ cần 10 – 20 phút mỗi lần, vài lần mỗi ngày, mẹ sẽ thấy làn da mông bé mịn màng hơn thấy rõ. Đôi khi, điều tốt đẹp cho bé lại đến từ những điều đơn giản nhất!
Khi nào mẹ cần đưa bé đi khám?
Hăm tã là tình trạng khá phổ biến ở trẻ nhỏ và phần lớn các trường hợp có thể được xử lý hiệu quả tại nhà bằng cách thay tã thường xuyên, vệ sinh sạch sẽ và sử dụng kem chống hăm. Tuy nhiên, khi bé có những dấu hiệu dưới đây, mẹ cần đưa bé đi khám bác sĩ ngay lập tức để tránh các biến chứng nghiêm trọng hơn.
- Tình trạng hăm không cải thiện sau 2-3 ngày điều trị tại nhà
- Hăm tã lan rộng
- Có dấu hiệu nhiễm trùng như sốt, mụn mủ, bóng nước, chảy dịch, vết loét, da bong tróc, nứt nẻ, sưng tấy, nóng rát,…
- Dấu hiệu nhiễm nấm Candida như vết hăm có màu đỏ tươi, có viền rõ rệt, có thể kèm theo các nốt mụn nhỏ li ti màu đỏ ở rìa hoặc xung quanh vùng hăm chính, da có thể bong vảy trắng.
- Bé quấy khóc liên tục, bỏ bú
- Hăm tã tái phát liên tục
- Hăm tã xuất hiện ở trẻ sơ sinh dưới 6 tuần tuổi
Phòng hăm hơn chữa hăm – những thói quen mẹ nên duy trì mỗi ngày
Không phải đợi đến khi bé bị hăm tã mới cuống cuồng tìm cách xử lý. Trên thực tế, chỉ với vài thói quen nhỏ mỗi ngày, mẹ hoàn toàn có thể phòng ngừa hăm tã hiệu quả, giúp bé luôn dễ chịu và làn da mịn màng như lúc mới chào đời.
Thay tã đúng giờ, đừng đợi “tã đầy” mới thay
Nguyên tắc vàng là luôn giữ cho vùng da dưới tã khô ráo và sạch sẽ. Mẹ nên thay tã cho bé 2 – 3 tiếng một lần, hoặc ngay khi bé đi tiêu – kể cả khi tã mới hơi ướt. Đừng chủ quan với “tí ti nước tiểu” vì chính độ ẩm kéo dài là nguyên nhân hàng đầu gây hăm.
Vệ sinh đúng cách, nhẹ nhàng và sạch sẽ
Sau mỗi lần thay tã, mẹ nên rửa vùng mông, bẹn của bé bằng nước ấm, dùng khăn mềm lau nhẹ từ trước ra sau (nhất là với bé gái). Tránh xà phòng có mùi thơm hoặc chất tẩy mạnh. Nếu dùng khăn ướt, hãy chọn loại không mùi, không cồn, chuyên dụng cho da nhạy cảm của trẻ sơ sinh.
Đảm bảo da bé luôn khô thoáng
Không vội vàng đóng tã ngay sau khi vệ sinh! Hãy cho da bé “thở” vài phút, có thể kết hợp “mông trần therapy” để không khí lưu thông. Nếu thời tiết mát mẻ, mẹ có thể dùng quạt nhẹ để làm khô da (tránh máy sấy nhé!).
Dùng kem chống hăm đều đặn
Ngay cả khi bé chưa bị hăm, mẹ vẫn nên thoa kem chống hăm một lớp mỏng sau mỗi lần thay tã, nhất là vào ban đêm hoặc khi bé bắt đầu ăn dặm. Chọn sản phẩm có kẽm oxit hoặc petrolatum, không chứa hương liệu, để tạo lớp màng bảo vệ da.
Chọn loại tã phù hợp, an toàn cho làn da bé
Tã phải thấm hút tốt, vừa vặn với cơ thể bé, không quá chật cũng không quá rộng. Nếu dùng tã vải, mẹ cần xả sạch kỹ sau khi giặt để loại bỏ hoàn toàn cặn bột giặt hoặc nước xả.
Lưu ý đến chế độ ăn uống của bé và mẹ
Thức ăn mới có thể thay đổi tính chất phân bé, đặc biệt khi ăn dặm hoặc khi mẹ dùng kháng sinh (nếu bé bú mẹ). Nếu bé bị tiêu chảy, cần thay tã thường xuyên hơn nữa để hạn chế axit từ phân làm tổn thương da.
Có nên dùng phấn rôm cho bé bị hăm tã?
Tuy phấn rôm là sản phẩm quen thuộc và thường được sử dụng khi chăm sóc da bé, nhưng không nên dùng phấn rôm cho bé bị hăm tã.
Thực tế, nhiều chuyên gia nhi khoa khuyên mẹ nên hạn chế sử dụng phấn rôm cho trẻ sơ sinh và trẻ nhỏ nói chung, đặc biệt là khi bé đang bị hăm tã. Một số nguyên nhân có thể kể đến như:
- Làm bít tắc lỗ chân lông và khiến bề mặt da bé thêm bí bách
- Gây kích ứng thêm do một số loại phấn rôm có chứa hương liệu hoặc các thành phần có thể gây kích ứng cho làn da non nớt của bé
- Nguy cơ hít phải gây hại cho hô hấp
- Lớp phấn có thể che đi mức độ nghiêm trọng của vết hăm, khiến mẹ khó quan sát và đánh giá đúng tình trạng da của bé.
Bé bị hăm tã là tình trạng thường gặp nhưng hoàn toàn có thể phòng ngừa và xử lý hiệu quả nếu mẹ hiểu rõ nguyên nhân, nhận biết kịp thời và duy trì những thói quen chăm sóc đúng cách mỗi ngày. Từ việc thay tã đúng giờ, để da bé khô thoáng, đến việc chọn sản phẩm phù hợp, mọi chi tiết nhỏ đều giúp bảo vệ làn da non nớt của bé. Mẹ chủ động một bước, bé dễ chịu cả ngày!
Tin liên quan:
