Mụn quai hàm là tình trạng mụn xuất hiện dọc theo đường xương hàm và cằm, thường có xu hướng sưng viêm, tái phát nhiều lần và khó cải thiện hơn so với các vùng da khác trên mặt. Nhiều người cho rằng mụn ở khu vực này liên quan đến nội tiết, nhưng trên thực tế còn có nhiều yếu tố khác như thói quen sinh hoạt, bít tắc lỗ chân lông hoặc chăm sóc da chưa đúng cách. Vậy mụn quai hàm là gì, dấu hiệu nhận biết ra sao, nguyên nhân do đâu và cách điều trị hiệu quả như thế nào? Hãy cùng Hana HP Group tìm hiểu chi tiết trong bài viết dưới đây.
Mụn quai hàm là gì?
Mụn ở vùng quai hàm là tình trạng các nốt mụn (từ mụn ẩn, mụn đầu đen đến mụn bọc, mụn viêm) xuất hiện tập trung dọc theo đường xương hàm và vùng cổ trên.
Đây là vị trí khá đặc thù và thường phản ánh những vấn đề như rối loạn nội tiết tố (hormone), căng thẳng, vệ sinh da kém hoặc các bệnh lý như hội chứng buồng trứng đa nang (PCOS) ở nữ giới.
Mụn quai hàm thường là loại mụn “cứng đầu” và mất nhiều thời gian để điều trị hơn so với mụn ở vùng chữ T (trán, mũi). Khi đó, bạn cần kiên trì theo dõi chu kỳ xuất hiện của mụn để xác định chính xác nguyên nhân hình thành mụn là do thói quen sinh hoạt hay do nội tiết tố bên trong.
Dấu hiệu nhận biết mụn quai hàm
Mụn quai hàm thường xuất hiện ở khu vực dọc theo đường xương hàm dưới, kéo dài từ vùng gần tai xuống cằm. Đây là vị trí dễ tích tụ bã nhờn và chịu tác động từ nội tiết hoặc thói quen sinh hoạt, vì vậy các nốt mụn tại đây thường có đặc điểm khá rõ ràng.
Mụn xuất hiện dọc theo đường xương hàm
Một trong những dấu hiệu dễ nhận biết nhất là các nốt mụn tập trung dọc theo vùng quai hàm. Chúng có thể xuất hiện đơn lẻ hoặc thành từng cụm nhỏ ở hai bên hàm, đặc biệt rõ khi da đang tiết nhiều dầu hoặc trong giai đoạn nội tiết thay đổi.
-
Mục dọc theo đường xương quai hàm
Mụn thường sưng đỏ và dễ viêm
So với mụn đầu trắng hoặc mụn ẩn ở vùng chữ T, mụn quai hàm thường có xu hướng sưng đỏ, viêm và nổi gồ trên bề mặt da. Một số trường hợp có thể phát triển thành mụn bọc hoặc mụn viêm sâu, khiến vùng da quanh hàm trở nên nhạy cảm hơn.
Mụn dễ tái phát ở cùng một vị trí
Một đặc điểm khá phổ biến của mụn quai hàm là tái phát nhiều lần tại cùng một khu vực. Sau khi nốt mụn cũ vừa lành, một nốt mới có thể tiếp tục hình thành ngay tại vị trí đó. Điều này thường liên quan đến tình trạng bít tắc lỗ chân lông kéo dài hoặc ảnh hưởng từ nội tiết.
Có thể gây đau hoặc cảm giác khó chịu
Nhiều người nhận thấy mụn ở quai hàm thường đau âm ỉ hoặc nhạy cảm khi chạm vào, đặc biệt khi mụn nằm sâu dưới da. Trong một số trường hợp, cảm giác căng tức ở vùng hàm có thể xuất hiện trước khi nốt mụn nổi rõ trên bề mặt da.
Nguyên nhân gây mụn quai hàm
Mụn quai hàm không chỉ xuất phát từ tình trạng bít tắc lỗ chân lông thông thường mà còn liên quan đến nhiều yếu tố bên trong cơ thể và thói quen sinh hoạt hằng ngày. Tùy vào nguyên nhân gây mụn, giải pháp xử lý cũng sẽ khác nhau.
Rối loạn nội tiết tố
Một trong những nguyên nhân phổ biến nhất của mụn quai hàm là sự thay đổi hoặc rối loạn nội tiết tố trong cơ thể. Khi hormone androgen tăng cao, tuyến bã nhờn sẽ hoạt động mạnh hơn, làm tăng lượng dầu trên da và dễ gây bít tắc lỗ chân lông.
Đây cũng là lý do nhiều người nhận thấy mụn quai hàm thường xuất hiện rõ rệt hơn trong giai đoạn trước kỳ kinh nguyệt, khi căng thẳng kéo dài hoặc khi nội tiết mất cân bằng.
Tuyến bã nhờn hoạt động mạnh
Vùng hàm và cằm là khu vực có mật độ tuyến bã nhờn khá cao. Khi tuyến dầu hoạt động quá mức, bã nhờn kết hợp với tế bào chết và bụi bẩn sẽ dễ hình thành nhân mụn.
Nếu không được làm sạch đúng cách, các nốt mụn có thể tiến triển thành mụn viêm hoặc mụn bọc, đặc biệt ở vùng quai hàm.
Thói quen chạm tay vào mặt
Nhiều người có thói quen tựa cằm, chống tay hoặc chạm tay lên vùng hàm khi làm việc hoặc sử dụng điện thoại. Tuy nhiên, tay là nơi chứa nhiều vi khuẩn và bụi bẩn.
Khi tiếp xúc thường xuyên với da mặt, vi khuẩn có thể xâm nhập vào lỗ chân lông, làm tăng nguy cơ viêm nhiễm và hình thành mụn ở vùng quai hàm.
Sử dụng mỹ phẩm không phù hợp
Các sản phẩm chăm sóc da hoặc trang điểm không phù hợp với loại da có thể khiến lỗ chân lông bị bít tắc. Ví dụ, kem dưỡng có kết cấu quá dày hoặc sản phẩm chứa thành phần dễ gây bít tắc (comedogenic) có thể làm tăng nguy cơ hình thành mụn ở vùng hàm và cằm, đặc biệt với làn da dầu hoặc da dễ nổi mụn.
-
Mụn quai hàm có thể do sử dụng mỹ phẩm không phù hợp với da
Chế độ ăn uống và sinh hoạt
Thói quen sinh hoạt cũng ảnh hưởng đáng kể đến tình trạng mụn. Chế độ ăn nhiều đường, thực phẩm nhiều dầu mỡ, thiếu ngủ hoặc căng thẳng kéo dài có thể làm rối loạn hoạt động hormone và kích thích tuyến bã nhờn. Khi điều này xảy ra, mụn quai hàm có xu hướng xuất hiện thường xuyên hơn và khó cải thiện nếu không điều chỉnh lối sống.
Cách điều trị mụn quai hàm hiệu quả
Mụn quai hàm thường khó cải thiện nhanh vì khu vực này dễ chịu tác động từ nội tiết, tuyến bã nhờn và thói quen sinh hoạt hằng ngày. Do đó, để kiểm soát tình trạng mụn hiệu quả, bạn cần kết hợp điều trị bằng hoạt chất đặc trị, phục hồi hàng rào da và điều chỉnh lối sống. Dưới đây là những phương pháp phổ biến được nhiều chuyên gia da liễu khuyến nghị.
Sử dụng hoạt chất đặc trị
Các hoạt chất đặc trị đóng vai trò quan trọng trong việc giảm vi khuẩn gây mụn, làm sạch lỗ chân lông và hạn chế viêm nhiễm.
Benzoyl Peroxide
Đây được xem là một trong những hoạt chất hiệu quả trong việc tiêu diệt vi khuẩn gây mụn P. acnes. Với mụn quai hàm dạng viêm, bạn có thể sử dụng Benzoyl Peroxide ở nồng độ khoảng 2.5% – 5% để chấm trực tiếp lên nốt mụn. Nồng độ thấp thường vẫn mang lại hiệu quả tốt nhưng ít gây kích ứng hơn so với nồng độ cao.
Salicylic Acid (BHA)
Salicylic Acid là hoạt chất tan trong dầu, có khả năng đi sâu vào lỗ chân lông để loại bỏ bã nhờn và tế bào chết tích tụ. Sử dụng sữa rửa mặt hoặc toner chứa BHA khoảng 2% có thể giúp làm sạch sâu vùng quai hàm, từ đó hạn chế mụn ẩn và giảm nguy cơ hình thành mụn viêm.
Retinoids (như Adapalene hoặc Tretinoin)
Retinoids giúp điều hòa quá trình tái tạo tế bào da, ngăn chặn tình trạng bít tắc lỗ chân lông gây ra mụn. Tuy nhiên, nhóm hoạt chất này cần thời gian để phát huy hiệu quả, thường khoảng 8 – 12 tuần. Khi mới bắt đầu, bạn nên sử dụng với tần suất thấp để da thích nghi dần.
Azelaic Acid
Azelaic Acid là lựa chọn khá phù hợp cho mụn quai hàm vì hoạt chất này vừa có khả năng kháng viêm, vừa hỗ trợ làm mờ thâm sau mụn. Ngoài ra, Azelaic Acid tương đối lành tính nên phù hợp với những vùng da nhạy cảm như vùng da quanh hàm và cổ.
Phục hồi và bảo vệ hàng rào da
Khi sử dụng các sản phẩm trị mụn, vùng da quai hàm có thể trở nên khô, bong tróc hoặc nhạy cảm hơn. Vì vậy, việc phục hồi hàng rào bảo vệ da là bước quan trọng để tránh tình trạng da tiết dầu nhiều hơn.
- Vitamin B5 (Panthenol): Panthenol có tác dụng làm dịu da, giảm đỏ và hỗ trợ quá trình phục hồi tổn thương. Thành phần này đặc biệt hữu ích khi da đang bị kích ứng do các hoạt chất trị mụn.
- Hyaluronic Acid (HA): HA giúp cấp ẩm sâu cho da mà không gây bít tắc lỗ chân lông. Khi da được cung cấp đủ độ ẩm, tuyến bã nhờn sẽ hoạt động ổn định hơn, từ đó giảm nguy cơ hình thành mụn.
- Kem chống nắng phổ rộng: Các hoạt chất trị mụn thường khiến da nhạy cảm hơn với ánh nắng. Vì vậy, việc sử dụng kem chống nắng phổ rộng với kết cấu mỏng nhẹ là bước cần thiết để bảo vệ da và hạn chế thâm sau mụn.
Để hỗ trợ phục hồi da trong quá trình điều trị mụn, bạn có thể tham khảo tinh chất cấp ẩm phục hồi Active B5 Hyaluron Ampoule của thương hiệu dược mỹ phẩm Hàn Quốc ABO. Sản phẩm kết hợp Vitamin B5 và Hyaluronic Acid giúp cấp ẩm nhanh, làm dịu da và củng cố hàng rào bảo vệ tự nhiên. Bên cạnh đó, các chiết xuất thực vật như hắc mai biển, cỏ mực và quả nhàu còn hỗ trợ chống oxy hóa, giúp phục hồi da và khiến làn da sau mụn trở nên mềm mịn, khỏe hơn và giảm nguy cơ kích ứng.
-
Tinh chất cấp ẩm phục hồi ABO Active B5 Hyaluron Ampoule
Các phương pháp điều trị chuyên sâu
Trong một số trường hợp mụn quai hàm kéo dài hoặc viêm nặng, bạn có thể cân nhắc các phương pháp điều trị chuyên sâu tại cơ sở da liễu.
- Liệu pháp laser hoặc ánh sáng: giúp giảm vi khuẩn gây mụn và cải thiện tình trạng viêm.
- Peel da hóa học: hỗ trợ loại bỏ tế bào chết, thúc đẩy tái tạo da và làm sạch lỗ chân lông.
- Lấy nhân mụn chuẩn y khoa: giúp loại bỏ nhân mụn đúng cách, giảm nguy cơ viêm và hạn chế để lại sẹo.
Những phương pháp này nên được thực hiện bởi chuyên gia hoặc bác sĩ da liễu để đảm bảo an toàn cho làn da.
Điều chỉnh lối sống và thói quen
Bên cạnh việc chăm sóc da, thay đổi thói quen sinh hoạt cũng đóng vai trò quan trọng trong việc kiểm soát mụn quai hàm.
- Giữ vệ sinh các vật dụng tiếp xúc với da: Vỏ gối, điện thoại hoặc quai mũ bảo hiểm có thể chứa nhiều vi khuẩn. Bạn nên thay vỏ gối khoảng 1 lần mỗi tuần và vệ sinh điện thoại thường xuyên để hạn chế vi khuẩn tiếp xúc với vùng da hàm.
- Tránh chạm tay lên mặt: Thói quen chống cằm hoặc nặn mụn bằng tay dễ khiến vi khuẩn xâm nhập vào da và làm tình trạng viêm trở nên nghiêm trọng hơn.
- Điều chỉnh chế độ ăn uống: Một số nghiên cứu cho thấy chế độ ăn nhiều đường tinh luyện và sữa động vật có thể liên quan đến sự gia tăng mụn trứng cá ở một số người. Bạn có thể thử giảm các thực phẩm này trong khoảng 2 – 4 tuần để theo dõi sự thay đổi của làn da.
- Ngủ đủ giấc và kiểm soát căng thẳng: Căng thẳng kéo dài có thể làm tăng hormone cortisol, từ đó kích thích tuyến bã nhờn hoạt động mạnh hơn. Do đó, bạn nên ngủ đủ giấc và duy trì thói quen sinh hoạt lành mạnh để giúp cơ thể cân bằng hormone và hỗ trợ cải thiện mụn hiệu quả.
Sai lầm phổ biến khiến mụn quai hàm nặng hơn
Trong quá trình chăm sóc da, nhiều người thường tập trung vào việc sử dụng sản phẩm trị mụn nhưng lại vô tình duy trì những thói quen khiến tình trạng mụn quai hàm trở nên nghiêm trọng hơn. Những sai lầm dưới đây không chỉ làm mụn lâu khỏi mà còn có thể khiến mụn viêm lan rộng hoặc dễ để lại thâm sẹo.
Thường xuyên chạm tay hoặc chống cằm
Chống cằm khi làm việc hoặc dùng tay sờ nắn các nốt mụn là thói quen khá phổ biến. Tuy nhiên, bàn tay chứa nhiều vi khuẩn và bụi bẩn. Khi tiếp xúc với vùng quai hàm, vi khuẩn có thể xâm nhập vào lỗ chân lông, làm mụn viêm nặng hơn và dễ lan sang các vùng da xung quanh.
Bỏ sót vùng quai hàm khi làm sạch và chống nắng
Nhiều người khi rửa mặt chỉ tập trung làm sạch vùng chữ T mà quên mất khu vực dọc theo xương hàm và cổ. Bụi bẩn, bã nhờn và lớp kem chống nắng còn sót lại tại đây dễ tích tụ trong lỗ chân lông, lâu ngày gây bít tắc và làm tăng nguy cơ hình thành mụn viêm.
Lạm dụng các sản phẩm trị mụn quá mạnh
Vì muốn mụn cải thiện nhanh, nhiều người sử dụng đồng thời nhiều hoạt chất mạnh như AHA, BHA nồng độ cao hoặc chấm Benzoyl Peroxide liên tục.
Điều này có thể khiến da vùng quai hàm bị khô, bong tróc và suy yếu hàng rào bảo vệ, từ đó khiến mụn viêm trở nên nghiêm trọng hơn.
Không vệ sinh các vật dụng tiếp xúc với da
Các vật dụng như khẩu trang, điện thoại, vỏ gối hoặc quai mũ bảo hiểm có thể tích tụ nhiều vi khuẩn, mồ hôi và dầu thừa. Khi tiếp xúc trực tiếp với vùng quai hàm trong thời gian dài, chúng dễ gây kích ứng da và làm mụn tái phát nếu không được vệ sinh thường xuyên.
-
Cần vệ sinh thường xuyên các vật dụng tiếp xúc với da vùng quai hàm
Sử dụng sản phẩm chăm sóc tóc không phù hợp
Một số dầu gội, dầu xả hoặc sản phẩm dưỡng tóc chứa silicon, dầu khoáng hoặc hương liệu dễ chảy xuống vùng quai hàm khi tắm. Nếu không được làm sạch kỹ, các thành phần này có thể gây bít tắc lỗ chân lông và dẫn đến tình trạng mụn do mỹ phẩm ở khu vực xương hàm.
Chế độ ăn uống nhiều đường và sữa động vật
Thực phẩm chứa nhiều đường tinh luyện như bánh ngọt, trà sữa hoặc việc tiêu thụ nhiều sữa bò có thể làm tăng chỉ số insulin trong cơ thể.
Sự thay đổi này có thể kích thích hormone androgen hoạt động mạnh hơn, từ đó làm tăng nguy cơ xuất hiện mụn nội tiết ở vùng cằm và quai hàm.
Mụn quai hàm có phải do nội tiết không?
Câu trả lời là có, nội tiết tố là một trong những nguyên nhân phổ biến nhất gây mụn ở vùng quai hàm, đặc biệt ở phụ nữ trưởng thành. Theo cách phân tích vùng mụn trên khuôn mặt (face mapping), khu vực cằm và quai hàm thường liên quan đến sự thay đổi hormone trong cơ thể.
Vùng da quanh quai hàm có mật độ thụ thể hormone khá cao. Khi nồng độ androgen (như testosterone) tăng hoặc khi sự cân bằng giữa androgen và estrogen bị rối loạn, tuyến bã nhờn sẽ hoạt động mạnh hơn. Điều này làm tăng lượng dầu trên da, dễ gây bít tắc lỗ chân lông và hình thành mụn.
Mụn quai hàm do nội tiết thường có tính chu kỳ rõ rệt. Nhiều người nhận thấy mụn xuất hiện nhiều hơn khoảng một tuần trước kỳ kinh nguyệt, khi hormone progesterone tăng cao. Ngoài ra, căng thẳng kéo dài, mang thai, sau sinh hoặc thay đổi thuốc tránh thai cũng có thể khiến mụn quai hàm bùng phát.
Câu hỏi thường gặp về mụn quai hàm
Mụn quai hàm là tình trạng khá phổ biến nhưng lại khiến nhiều người bối rối trong quá trình chăm sóc và điều trị. Dưới đây là một số câu hỏi thường gặp về mụn quai hàm kèm lời giải đáp từ chuyên gia giúp bạn hiểu rõ hơn về nguyên nhân và cách cải thiện tình trạng này.
Mụn quai hàm có tự hết không?
Trong một số trường hợp nhẹ, mụn quai hàm có thể tự cải thiện khi da được làm sạch đúng cách và thói quen sinh hoạt được điều chỉnh.
Tuy nhiên, nếu mụn liên quan đến nội tiết hoặc tình trạng bít tắc lỗ chân lông kéo dài, mụn thường khó tự hết hoàn toàn và dễ tái phát nếu không có biện pháp chăm sóc và điều trị phù hợp.
Mụn quai hàm nên dùng sản phẩm gì?
Việc lựa chọn sản phẩm nên tập trung vào các thành phần giúp làm sạch lỗ chân lông và kiểm soát viêm như Salicylic Acid (BHA), Benzoyl Peroxide hoặc Retinoids.
Ngoài ra, bạn cũng nên kết hợp sản phẩm cấp ẩm và phục hồi da chứa Hyaluronic Acid hoặc Vitamin B5 để giúp da ổn định và giảm kích ứng trong quá trình trị mụn.
Vì sao mụn quai hàm thường tái phát?
Mụn quai hàm dễ tái phát vì khu vực này thường chịu ảnh hưởng của nhiều yếu tố như nội tiết tố, tuyến bã nhờn hoạt động mạnh, căng thẳng hoặc thói quen chạm tay lên mặt. Nếu các nguyên nhân này không được kiểm soát, mụn có thể xuất hiện lặp lại ở cùng một vị trí.
Bao lâu thì mụn quai hàm cải thiện?
Thời gian cải thiện mụn quai hàm phụ thuộc vào nguyên nhân và phương pháp điều trị. Thông thường, khi sử dụng các hoạt chất trị mụn đúng cách, bạn có thể thấy sự cải thiện sau khoảng 4 – 8 tuần.
Tuy nhiên, với mụn liên quan đến nội tiết, quá trình này có thể cần nhiều thời gian hơn và đòi hỏi sự kiên trì trong chăm sóc da.
Có thể thấy, mụn quai hàm thường xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau như rối loạn nội tiết, tuyến bã nhờn hoạt động mạnh, thói quen sinh hoạt hoặc việc chăm sóc da chưa phù hợp. Để cải thiện tình trạng này, bạn cần kết hợp giữa việc sử dụng các hoạt chất trị mụn phù hợp, duy trì hàng rào bảo vệ da khỏe mạnh và điều chỉnh lối sống khoa học. Khi kiên trì áp dụng đúng phương pháp, làn da vùng quai hàm sẽ dần ổn định hơn, đồng thời giảm nguy cơ mụn tái phát trong tương lai.
Tin liên quan:
